Śmierć psychiatry

dr Karol MikulskiFilm dokumentalny pt. „Śmierć psychiatry. Eugenika i totalitaryzm” o życiu i samobójczej śmierci – proteście przeciw niemieckiej eugenice w okupowanej Polsce – dr. Karola Mikulskiego, lekarza od którego 17 marca 1940 r. Niemcy zażądali sporządzenia listy pacjentów „nie rokujących wyzdrowienia” i przeznaczonych do eksterminacji.

Mikulski odmówił i na znak protestu przeciwko planowanej zagładzie pacjentów popełnił dzień później w swoim gabinecie samobójstwo.

O dramatycznym sprzeciwie lekarza opowiada w filmie jego córka dr Izabella Galicka. „Chciałabym, żeby się ludzie dowiedzieli o Polakach, którzy cenili nad wszystko, nad życie własne, honor. I przysięgę, jaką złożyli, kończąc studia, przysięgę Hipokratesa”

W nocy poprzedzającej samobójstwo Mikulski czuwał. Za ścianą spała jego żona, śliczna córeczka i kilkunastoletni pasierb. Miał dla kogo żyć. Niemcy żądali tylko listy z nazwiskami pacjentów. Niczego więcej. To nie on miał strzelać, truć spalinami, kopać głębokie rowy w lesie. Miał tylko sporządzić listę. (…) Ostatniej nocy Mikulski przeżył niewyobrażalny dramat, wybrał własną śmierć – powiedziała autorka scenariusza Magdalena Gawin z Instytutu Historii PAN podczas premiery filmu.

I dodała, że w okupowanej Polsce masowe eksterminacje ludności cywilnej rozpoczęły się od akcji „umacniania niemczyzny” i mordów popełnianych na przedstawicielach inteligencji i ludziach chorych. „Tych dwóch grup miało w Polsce po prostu nie być” – mówiła Gawin, podkreślając, że tylko eugenicy niemieccy snuli ludobójcze plany wobec różnych grup społecznych uznanych za niepożądane.

Postawa dr Karola Mikulskiego zainspirowała Stanisława Lema do napisania jego debiutanckiej powieści pt. „Szpital Przemienienia”.

Premierowy pokaz filmu odbył się w listopadzie 2012 roku.

W filmie występują: Izabella Galicka, Anna Kalinowska, Magdalena Gawin, Andrzej Wilczkowski

Reżyseria: Amelia Łukasiak, Sławomir Małoicki. Scenariusz: Magdalena Gawin

Wykorzystano fragmenty filmu „Szpital Przemienienia”, reż. Edward Żebrowski, 1978
oraz zdjęcia z książki Tadeusza Nasierowskiego, „Zagłada osób z zaburzeniami psychicznymi w okupowanej Polsce. Początek ludobójstwa”, Wyd. Neriton, Warszawa 2008.

 

zobacz film Grzegorza Brauna: Eugenika – w imię postępu >TUTAJ 

Dr Karol Mikulski urodził się w 1901 roku w Kijowie. Jego ojciec – Antoni Feliks Mikulski był profesorem psychiatrii, matka – Maria Grodecka – pianistką. Uczęszczał do gimnazjum we Lwowie, następnie w Łodzi. Jako ochotnik brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej (1920). Po maturze studiował medycynę na trzech uniwersytetach: w Krakowie, Wilnie, Warszawie. Dyplom doktora nauk lekarskich uzyskał w 1927 r. W roku 1926 ożenił się z Idalią Jadwigą Gieysztor, primo voto Januszkiewiczową. Małżeństwo wychowywało dwoje dzieci: syna Idalii z pierwszego małżeństwa – Jerzego Januszkiewicza oraz córkę – Izabellę (dzisiaj: Galicką, historyka sztuki).

W latach 1928–1934 był asystentem Jana Mazurkiewicza w Klinice Psychiatrycznej UW. Jednocześnie pracował jako lekarz i psycholog szkolny w gimnazjach im. Zamoyskiego, Reja i Lorentza. Prowadził też poradnię psychologiczną. W roku 1929 odbył trzymiesięczne studia psychologiczne i psychiatryczne w Wiedniu, m.in. w poradni dla dzieci, utworzonej przez Alfreda Adlera. 1 listopada 1934 objął stanowisko wicedyrektora i ordynatora Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Gostyninie. Był zwolennikiem psychiatrii zreformowanej, kładącej nacisk na humanitarne traktowanie pacjentów i terapię zajęciową. W 1936 r. odbył dwumiesięczną podróż naukową po Europie, odwiedzając szpitale i kliniki psychiatryczne w Niemczech, Francji, Włoszech, Jugosławii i Węgrzech. Osobiście poznał reprezentantów wiodącej w Europie psychiatrii niemieckiej, m.in. Rüdina, Schneidera, Luxemburgera, z inspiracji których w latach II wojny światowej na terenie okupowanej Polski i w III Rzeszy rozpoczęły się masowe mordy ludzi chorych psychicznie (Akcja T4). Pod wpływem m.in. genetyka i eugenika niemieckiego, prof. Otmara von Verschuera, zainicjował w Polsce badania gemeliologiczne i wydał pionierską książkę „Krótki zarys nauki o bliźniętach”. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Eugenicznego.

Zmobilizowany w końcu sierpnia 1939 w stopniu podporucznika stawił się w Sokółce Podlaskiej, gdzie po wkroczeniu wojsk sowieckich dostał się do niewoli. Uciekł z transportu wiozącego polskich oficerów do obozu jenieckiego w Kozielsku. Powrócił do Polski, idąc pieszo nocami wzdłuż torów. Do Gostynina przybył w połowie października 1939 i podjął na nowo swoje obowiązki jako ordynator szpitala psychiatrycznego. W 1939 przystąpił do Związku Walki Zbrojnej. W tym czasie obszar Gostynina został włączony, jako część Kraju Warty, bezpośrednio do Rzeszy. Rozpoczęła się akcja „umacniania niemczyzny”, w ramach której okupanci niemieccy przystąpili do masowych mordów lokalnej inteligencji i „opróżniania” szpitali psychiatrycznych. Pierwsze wywózki chorych psychicznie tzw. pacjentów gminnych (za których płaciły gminy) rozpoczęły się w styczniu 1940 pod pretekstem transportu do innych zakładów leczniczych. W rzeczywistości chorych uśmiercano gazem spalinowym lub rozstrzeliwano w pobliskich lasach. 17 marca 1940 do Gostynina przyjechała komisja niemiecka, która zażądała od Mikulskiego sporządzenia listy chorych „nierokujących wyzdrowienia” w celu ich eksterminacji. Lista miała być przygotowana w ciągu 24 godzin pod sankcją aresztowania. Mikulski, który biegle władał językiem niemieckim, wszedł z przedstawicielami komisji w ostry spór; powoływał się na etykę lekarską i stan wiedzy medycznej, który uniemożliwia stawianie trafnych diagnoz, a tym bardziej prognoz dotyczących psychicznych schorzeń. Mikulski żądanej listy nie sporządził; 18 marca 1940 nad ranem popełnił samobójstwo. Jego śmierć poruszyła lokalną społeczność; pogrzeb zgromadził tłumy ludzi.

na podstawie: http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Mikulski

  • Facebook
  • email
  • PDF
  • Twitter
  • Wykop
  • Blogger.com
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Bookmarks
  • Grono.net
  • Ulubione
  • Śledzik
Ten wpis został opublikowany w kategorii 20-lecie międzywojenne, Historia, II wojna światowa, Sylwetki, Teatr TV, film i oznaczony tagami , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.