Jan Roman Bytnar „Rudy”


Bojownik Szarych Szeregów, bohater „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego, harcmistrz, podporucznik AK (ps. RudyCzarnyJanekKrokodylJan Rudy), urodził się 6 maja 1921 roku w Kolbuszowej.

 

Syn Zdzisławy i Stanisława (byłego żołnierza Legionów Polskich) Bytnarów . W 1925 roku rodzina Bytnarów przeniosła się do Warszawy. Po ukończeniu szkoły powszechnej Jan Bytnar dostał się do Państwowego Gimnazjum im. S. Batorego w Warszawie. Mając 12 lat wstąpił do 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. Bolesława Chrobrego „Pomarańczarnia” ZHP, od 1936 roku pełniąc w niej funkcję przybocznego. W 1938 roku uzyskał najwyższy stopień młodzieżowy w harcerstwie – harcerza Rzeczypospolitej. Jego najbliższymi, szkolnymi  przyjaciółmi byli: Zośka – Tadeusz Zawadzki i Alek – Maciej Aleksy Dawidowski.

Od początku II wojny światowej aktywnie uczestniczył w konspiracyjnych działaniach Szarych Szeregów. Członkowie 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. Bolesława Chrobrego (tzw. Pomarańczarni), w której wówczas znajdował się także Bytnar, na jesieni 1939 wstąpili do organizacji PLAN. W konspiracji najpierw zajmował się małym sabotażem, a później dywersją i akcjami zbrojnymi. Ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty Rezerwy „Agricola”, natomiast stopień podharcmistrza otrzymał na tajnym kursie instruktorskim.

Od połowy 1940 działał jako łącznik PLAN-u z osadzonymi w niemieckich więzieniach śledczych w Alei Szucha oraz przy ul. Daniłowiczowskiej w Warszawie. Od wiosny 1941roku Bytnar dowodził hufcem harcerskim „Ochota” w Chorągwi Warszawskiej Szarych Szeregów, który działał w Organizacji Małego Sabotażu „Wawer”. Dokonał wówczas kilku akcji sabotażowych, w prasie konspiracyjnej określanych jako brawurowe, m.in.: zerwał wielką  hitlerowską flagę z gmachu warszawskiej Zachęty (przemianowanej przez Niemców na Dom Niemieckiej Kultury) oraz namalował  Symbol Polski Walczącej (tzw. kotwicę) na Pomniku Lotnika w Warszawie – za czyny te groziła wówczas kara śmierci.

W listopadzie 1942, po utworzeniu Grup Szturmowych w strukturach Kedywu Komendy Głównej AK, objął hufiec (pluton) SAD. Następnie uczestniczył w akcjach bojowych m.in. Wieniec II (31 grudnia 1942 – 1 stycznia 1943), kiedy wysadzono w powietrze pociągi wojskowe z transportami broni dla armii niemieckiej. W dniu 2 lutego 1943 w starciu z policją niemiecką został ranny. 17 marca 1943 uciekł z rodzinnego mieszkania po linie z II piętra, przed mającym nastąpić aresztowaniem.

Został ponownie aresztowany razem z ojcem 23 marca 1943 roku przez Gestapo w ich mieszkaniu przy al. Niepodległości 159 – w piwnicy budynku Niemcy znaleźli wiele obciążających go materiałów polskiego podziemia, wbrew zasadom konspiracji nie zniszczonych bądź nie usuniętych na czas (co powinno nastąpić po aresztowaniu kilka dni wcześniej w dzielnicy Praga, równorzędnego Bytnarowi dowódcy Grup Szturmowych). Został odbity przez Grupy Szturmowe trzy dni później – 26 marca 1943, podczas akcji pod Arsenałem. Zmarł 30 marca 1943r w wyniku obrażeń odniesionych na przesłuchaniach prowadzonych przez Gestapo. Mimo brutalnych tortur, w śledztwie nie wydał nikogo. Pośmiertnie mianowany harcmistrzem, a następnie podporucznikiem, odznaczony Krzyżem Walecznych.

W kwietniu 1943 wywiad Armii Krajowej zidentyfikował głównych sprawców śmierci Jana Bytnara – byli to SS-Oberscharführer Hubert Schulz i SS-Rottenführer Ewald Lange, wspólnie torturujący go w czasie przesłuchania. 6 maja 1943 ppor. Tadeusz Zawadzki ps. „Zośka” zlikwidował Huberta Schulza z wyroku sądu podziemnego, w dwa tygodnie później ppor. Andrzej Góral ps. „Tomasz” wykonał wyrok śmierci na Ewaldzie Lange.

Jego pseudonimem – „Rudy” nazwano 2. kompanię harcerskiego batalionu AK Zośka.

Grób Jana Bytnara znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. We wspólnym grobie leżą przyjaciele z jednej ławki w „Batorym”: Alek i Rudy – zmarli tego samego dnia.

26 września 2009 roku za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Bytnar

 

  • Facebook
  • email
  • PDF
  • Twitter
  • Wykop
  • Blogger.com
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Bookmarks
  • Grono.net
  • Ulubione
  • Śledzik
Ten wpis został opublikowany w kategorii Historia, II wojna światowa i oznaczony tagami , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Jan Roman Bytnar „Rudy”

  1. 303 pisze:

    To dobrze,ze przypominacie takich ludzi jak Rudy czy Zoska i wielu innych takze tych ktorzy oddali zycie po 1945 za Polske,szkoda tylko ,ze wciaz Polska jest w lapach tych ktorym takie postawy sa obce i dalekie.

  2. Jola pisze:

    Gdzie są chłopcy i dziewczęta z tamtych lat. Ich losy powinny być ciągle przypominane zamiast beznadziejnej sieczki, którą ładują w głowy młodzieży. Rudy, Alek, Zośka, Morro, Baczyński i wielu, bardzo wielu innych tak młodo zginęli, a dziś? Smutno!

  3. patriota pisze:

    Cześć i Chwała Bohaterom!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.