Pierwszy król Polski

Bolesław I Chrobry (967-1025), książę Polan od 992, pierwszy król Polski od 1025. Przyjaciel cesarza Ottona III, organizator i patron misji św. Wojciecha, 1003-1004 władca Czech. Doprowadził Polskę na szczyty potęgi, ale jego państwo nie przetrwało swego twórcy. Po śmierci Bolesława nastąpił rozpad Polski.

Bolesław w chwili śmierci Mieszka I miał 25 lat. Przez ten czas szkolił się u boku ojca, poznając tajniki rządzenia, sekrety dyplomacji i sposoby prowadzenia wojny. W 990 (zapewne) po przyłączeniu Małopolski do państwa Polan został jej zarządcą. Miał już 23 lata, czyli jak na swoje czasy był w pełni dojrzałym mężczyzną, przygotowanym do objęcia najwyższych ról w państwie.

Jednak 2 lata później Mieszko I, oddając na krótko przed śmiercią swe państwo i rodzinę pod opiekę papieża, ani słowem nie wspomniał o najstarszym synu. Z tego powodu przypuszcza się, iż umierający książę chciał wydziedziczyć pierworodnego syna, a państwo podzielić między dzieci z drugiego małżeństwa.

Gdyby to była prawda, Bolesław chyba napotkałby silny opór możnych podczas przejmowania władzy po śmierci Mieszka I. A tak się nie stało. Macochę i przyrodnich braci Bolesław wygnał z kraju, dwóch przywódców opozycji kazał oślepić i objął samodzielne rządy.

Pierwsze lata panowania nie zapowiadały olśniewających sukcesów młodego władcy. Wszystko zmieniło się, gdy w 997 przybył do Gniezna biskup Pragi Wojciech, by udać się z misją apostolską do kraju Prusów (obecnie Warmia i Mazury). Bolesław udzielił mu wszelkiej pomocy, licząc na zyski polityczne z tej wyprawy. Misja biskupa Wojciecha zakończyła się kompletną klęską i śmiercią przyszłego świętego. Polski książę wykupił ciało męczennika na wagę złota, pochował z wielką czcią i rozpoczął zabiegi w sprawie kanonizacji, które już w 999 zakończyły się sukcesem. Wojciech ” pierwszy polski święty, choć Czech ” do dziś pozostaje jednym z patronów Polski. W średniowiecznej Europie posiadanie własnego męczennika i jego ciała, które jak wierzono czyni cuda, ogromnie podnosiło prestiż państwa.

Jednak Chrobry nie poprzestał na tych sukcesach dyplomatycznych. Kiedy w 1000 roku do grobu świętego Wojciecha przybył z pielgrzymką cesarz Otto III, Bolesław uzyskał u niego uniezależnienie Kościoła polskiego od niemieckiego, uniezależnienie Polski od Niemiec (zwolnienie z daniny, którą zaczął opłacać Mieszko I), a co najważniejsze – zgodę na koronację, co stawiało Polskę wśród najbardziej liczących się państw kontynentu. Niektórzy pisarze idą jeszcze dalej w interpretacji zjazdu gnieźnieńskiego (bo taką nazwę nosi to spotkanie), twierdząc, że Otton III mianował Bolesława Chrobrego swym następcą na tronie cesarskim, a co najmniej namiestnikiem we Wschodniej Europie.

Święty Wojciech pochodził z książęcego rodu Sławnikowców, którzy toczyli w Czechach walkę o władzę z panującym rodem Przemyślidów. Od dzieciństwa przeznaczony do stanu duchownego, dzięki pochodzeniu, żarliwości religijnej i wykształceniu zdobył przyjaźń najważniejszych postaci swoich czasów – papieża, cesarza, świętych. Z powodu surowych obyczajów wygnany przez Czechów z Pragi, gdzie był biskupem, wybłagał u swoich zwierzchników zgodę na misję wśród pogan. Udał się w 997 do kraju Prusów (plemię wybite w XIII-XIV w.), by ich nawracać słowem, a nie mieczem, co w średniowieczu było niespotykane. Jak się okazało, jego zamiary wyprzedzały epokę o stulecia. Wojciech zginął, nie osiągnąwszy niczego, ale czyny jego stały się sławne w całej Europie. 
Jako pielgrzyma przedstawia Wojciecha pomnik w rodzinnej miejscowości Libice. Obok świętego maszeruje jego rodzony brat Radzim, od 1000 pierwszy arcybiskup gnieźnieński.

Jakiekolwiek plany powstały w trakcie poufnych rozmów prowadzonych w Gnieźnie, nie przetrwały one śmierci Ottona, która nastąpiła 2 lata później.

Po śmierci Ottona III Bolesław przez kilkanaście lat prowadził wojnę z jego następcą. Najpierw bezskutecznie próbował przeciwdziałać wyborowi Henryka II na cesarza, a równocześnie, korzystając z zamieszania w Niemczech, zajął tereny położone głęboko za Odrą. W 1003 zaproszony przez Czechów wkroczył do Pragi i zajął czeski tron. Te sukcesy spowodowały kontrnatarcie cesarstwa. Już w 1004 Polacy zostali przegnani z Czech (ale przy Chrobrym pozostały Słowacja i Morawy). Rozpoczęły się trwające 14 lat wojny polsko-niemieckie. Działania toczyły się ze zmiennym szczęściem. Cesarz dotarł aż pod Poznań, z kolei w odwecie Chrobry spustoszył ziemie arcybiskupstwa magdeburskiego i zajął miasto Budziszyn, w którym w 1018 zawarto ostateczny pokój między Bolesławem a Henrykiem II. Polska wyszła z niej zwycięsko, zachowując większość zdobyczy na terenach położonych za Odrą. Cesarz ponadto zobowiązał się pomóc Chrobremu w wyprawie na Kijów.

Zaraz po zawarciu pokoju Bolesław wyprawił się na Ruś Kijowską, by przywrócić na tron swojego zięcia. I ta wojna zakończyła się pełnym sukcesem polskiego władcy, który pokonał wojska kijowskie i wkroczył do miasta. Zgodnie z legendą na bramie Kijowa wyszczerbił swój miecz, który później miał stać się koronacyjnym mieczem polskich królów, zwanym Szczerbcem. Wracając z wojny, przyłączył do Polski Grody Czerwieńskie, utracone w 981 przez Mieszka I.

Jednak wojny lat 1002-1018 przyniosły nie tylko sukcesy. W 1007, korzystając z polskiego zaangażowania w walki z Niemcami, uniezależniło się od Chrobrego Pomorze Zachodnie. Źródła czeskie podają, że w 1018, gdy Polacy walczyli w Kijowie, książę czeski odzyskał Słowację. Jeszcze większą stratę stanowiło zaognienie stosunków z sąsiadami. Mieszko I pozostawił synowi państwo zaprzyjaźnione z cesarstwem, z Czechami i Rusią skonfliktowane w stopniu, który w ówczesnej Europie stanowił normę. Zwycięski i triumfujący Bolesław Chrobry w 1018 roku pozostawiał za sobą upokorzonego w wojnie cesarza, pokonanego i zhańbionego księcia kijowskiego, któremu zgwałcił i uprowadził siostrę, niechętnego Polakom i podejrzliwego księcia czeskiego, który musiał pamiętać, że jego poprzednik został oślepiony, gdy przebywał w gościnie u Bolesława. Polska była otoczona przez wrogów, pokonanych i czekających na chwilę odwetu. Nadeszła ona w latach 1031-1037. Najechana przez wszystkich sąsiadów, wyniszczana przez walki wśród synów Chrobrego i przez bunt poddanych Polska na 2 lata przestała istnieć. Między 1037 a 1039 rokiem panuje bezkrólewie.

Nie przewidywał tych wszystkich klęsk Bolesław Chrobry, gdy na krótko przed śmiercią w 1025 koronował się na króla, korzystając z chwilowego zamieszania w cesarstwie. Niektórzy badacze traktują to jako odnowienie koronacji dokonanej 25 lat wcześniej w Gnieźnie przez cesarza Ottona III.



Polska Bolesława ChrobregoPolska jego wnuka, Kazimierza Odnowiciela
  • Facebook
  • email
  • PDF
  • Twitter
  • Wykop
  • Blogger.com
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Bookmarks
  • Grono.net
  • Ulubione
  • Śledzik
Ten wpis został opublikowany w kategorii Historia, Polska Piastów i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.